«Συγκεντρώσουουουουου……»
Οκτώβριος 25, 2017

«Συγκεντρώσουουουουου……»

Bloggers

Πάρα πολλές φορές παρατηρούμε προπονητές κατά τη διάρκεια της προπόνησης ή του αγώνα να προτρέπουν, και μάλιστα με έντονο και αυστηρό ύφος, τους αθλητές τους να «συγκεντρωθούν». Η προτροπή αυτή, δυστυχώς ως επί το πλείστον, δεν συνοδεύεται από κάποια οδηγία τεχνικής ή τακτικής υπόδειξης για την ενέργεια που πρέπει να εκτελεστεί από τον αθλητή στη συνέχεια, ή από κάποια πληροφορία για την ενέργεια που μόλις πραγματοποιήθηκε και η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική ανατροφοδότηση.

Άραγε, λοιπόν, ποιος είναι ο σκοπός αυτής της προτροπής; Πόσο αποτελεσματική μπορεί να αποδειχθεί; Μήπως, απλώς τελικά, αναδεικνύει τις αδυναμίες και τις ελλείψεις του ίδιου του προπονητή;

Μια τέτοιου είδους προτροπή η οποία δεν δίνει καμία απολύτως συγκεκριμένη πληροφορία, έχει σαν αποτέλεσμα να αγχώσει τους αθλητές, να τους πιέσει και τελικά να τους κάνει να χάσουν την αυτοσυγκέντρωση τους.

Συγκεκριμένα, τις πρώτες φορές που κάποιος αθλητής ακούει από τον προπονητή του την προτροπή «συγκεντρώσου», σκέφτεται αυθόρμητα κάποια από τα παρακάτω:

«Πού να συγκεντρωθώ;»

« Τι θα έπρεπε να έχω κάνει διαφορετικά;»

« Ποιο ήταν το λάθος που έκανα;»

Στη συνέχεια, όταν αυτή η αόριστη προτροπή επαναλαμβάνεται, ανάλογα φυσικά με το ηλικιακό και αγωνιστικό επίπεδο των αθλητών έχει συνήθως και τις αντίστοιχες συνέπειες.

Όταν αναφερόμαστε σε μικρούς και μη έμπειρους αθλητές, οι προπονητές πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς μια τέτοια προτροπή μπορεί να οδηγήσει στην αύξηση του άγχους, και το σημαντικότερο όλων, να επηρεάσει αρνητικά την αυτοπεποίθηση τους. Πολύ φυσιολογικά ένας αθλητής θα σκεφθεί ότι αφού επαναλαμβάνεται αυτή η αόριστη προτροπή από τον προπονητή χωρίς να του δίνονται συγχρόνως και οι απαραίτητες οδηγίες από αυτόν, τότε, ο ίδιος ο αθλητής θα έπρεπε να είχε σκεφθεί την «μαγική λύση» από μόνος τους.

Όσον αφορά τώρα τους μεγαλύτερους και πιο έμπειρους αθλητές, μια τέτοια επαναλαμβανόμενη αόριστη προτροπή εκ μέρους του προπονητή, δεν ενέχει τόσο τον κίνδυνο να επηρεάσει αρνητικά την ψυχολογία τους, όσο μπορεί ν’ αποτελέσει σημαντική απειλή της ισχύς του ηγέτη/προπονητή και της εικόνας του στα μάτια των αθλητών του.

Κάθε προτροπή για «συγκέντρωση» δεν μπορεί να έχει κανένα θετικό αποτέλεσμα εκτός και αν συνοδεύεται από συγκεκριμένη οδηγία/πληροφορία, διαφορετικά αποσπά την προσοχή των αθλητών και οδηγεί στη μείωση της αυτοσυγκέντρωσης τους, το οποίο μπορεί να αποδειχθεί καίριας σημασίας ειδικά σε αγωνιστικές καταστάσεις.

 

Που θα πρέπει να επικεντρωθεί, λοιπόν, ένας προπονητής που θα ήθελε πραγματικά να βοηθήσει τους αθλητές του να αυξήσουν την αυτοσυγκέντρωση τους;

Μία από τις βασικές αρχές της κινητικής μάθησης αναφέρεται στη διαδικασία μεθόδευσης πληροφοριών η οποία αποτελείται από ΤΡΙΑ ΣΤΑΔΙΑ. Ο άνθρωπος λειτουργεί παρόμοια με ένα υπολογιστή. Δέχεται πληροφορίες/ερεθίσματα από το περιβάλλον, τα επεξεργάζεται και τελικά παράγει μια απάντηση.

Συγκεκριμένα για τις κινητικές δεξιότητες, οι αθλητές δέχονται πληροφορίες /ερεθίσματα από το περιβάλλον μέσω των αισθήσεων (όραση, ακοή, αφή, κιναίσθηση). Όταν, λοιπόν, ένας προπονητής αντιληφθεί ότι οι ελλείψεις κάποιου αθλητή παρουσιάζονται  σε αυτό το πρώτο στάδιο της αναγνώρισης του ερεθίσματος, καθώς ο αθλητής δεν αντιδρά εγκαίρως και ορθά στις ενέργειες του αντιπάλου του, τότε ο προπονητής οφείλει να δώσει στον αθλητή του συγκεκριμένες οδηγίες αναφορικά με το ποια είναι εκείνα τα περιβαλλοντικά ερεθίσματα στα οποία πρέπει να «συγκεντρώσει» την προσοχή του ώστε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα πιθανά αγωνιστικά σχήματα που πάνε να αναπτύξουν οι αντίπαλοι. Σε αυτό το πρώτο στάδιο οι πληροφορίες που δέχεται κάποιος και επιλέγει να προσέξει είναι διαφορετικές στους αρχάριους από τους έμπειρους αθλητές και αυτό κάνει το «στάδιο αναγνώρισης των ερεθισμάτων» να είναι πολύ σημαντικό για την εκτέλεση των κινητικών δεξιοτήτων.

Στη συνέχεια, στο δεύτερο στάδιο της επιλογής της απάντησης, ο αθλητής επιλέγει την ιδανική απάντηση / λύση για την κάθε περίπτωση από μια σειρά λύσεων που υπάρχουν αποθηκευμένες στη μνήμη. Προκειμένου να βοηθήσει ένας προπονητής τους αθλητές του να επιλέξουν την πιο αποτελεσματική απάντηση σε ένα ερέθισμα αφενός μπορεί να τους διδάξει μεγάλο αριθμό κινητικών απαντήσεων και αφετέρου να συνδέσει το κάθε ερέθισμα με την καλύτερη απάντηση / λύση.

Στο τρίτο και τελευταίο στάδιο του προγραμματισμού της απάντησης και αφού έχει επιλεγεί πλέον μια συγκεκριμένη απάντηση από τον αθλητή, τότε γίνεται ανάκληση του κατάλληλου κινητικού προγράμματος και προετοιμάζεται το μυϊκό και το αισθητήριο σύστημα (οπτική επαφή με μπάλα, αντίπαλο) προκειμένου να ξεκινήσει η απάντηση /κίνηση.

 

Συνεπώς, ΤΡΙΑ είναι τα βασικά ερωτήματα όταν κάποιος αθλητής παράγει τελικά μια αποτυχημένη απάντηση:

  • Ποια ερεθίσματα/πληροφορίες από το περιβάλλον δεν αντιλήφθηκε σωστά ο αθλητής;
  • Ποια απόφαση έπρεπε να πάρει;
  • Πώς έπρεπε να προγραμματίσει την κίνηση του;

 

Τέλος, πολλοί προπονητές ισχυρίζονται ότι χρησιμοποιούν την προτροπή «Συγκεντρώσουουουου» με αόριστο τρόπο με σκοπό να αυξήσουν την επαγρύπνηση των αθλητών τους. Κάποιες φορές μπορεί πράγματι μια τέτοια προτροπή να κινητοποιήσει θετικά τους αθλητές. Η χρήση της όμως κατ’ αυτόν τον τρόπο, δηλαδή χωρίς να συνοδεύεται από κάποια χρήσιμη πληροφορία ή οδηγία, ενδείκνυται μόνο σε συνθήκες αγώνα, αλλά ακόμα και τότε πρέπει να δίνεται με φειδώ και αφού προηγουμένως κάθε προπονητής έχει μελετήσει προσεκτικά τις αντιδράσεις του κάθε αθλητή και έχει διαπιστώσει ότι κάτι τέτοιο πραγματικά τον ενεργοποιεί και δεν έχει τα αντίθετα αποτελέσματα.

 

Βιβλιογραφία

Θεοδωράκης, Γ., Γούδας, Μ., & Παπαϊωάννου, Α. (2003). Η ψυχολογία της υπεροχής στον αθλητισμό. Θεσσαλονίκη. Εκδόσεις Χριστοδουλίδη

Schmidt, R., & Weisberg, C. (2009). Κινητική μαθηση και απόδοση. Μια εφαρμοσμένη προσέγγιση. Επιμ., Μιχαλοπούλου Μαρία, εκδ. Αθλότυπο, Αθήνα

ΣΧΟΛΙΑΣΕ ΤΟ

Η ΑΠΟΨΗ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ

Αφήστε μια απάντηση

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΕ ΑΛΛΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ